Anal Fistül ve Perianal Apse Neden Tekrarlar? Güncel Tanı ve Tedavi Yaklaşımı

Perianal apse, makat çevresinde ağrılı, şiş, kızarık ve bazen ateşle seyreden iltihaplı bir durumdur. Anal fistül ise çoğu zaman apse sonrası gelişebilen, makat kanalı ile cilt arasında anormal bir tünel oluşmasıdır. Hastalar genellikle makatta akıntı, tekrarlayan şişlik, ağrı, kötü kokulu sıvı gelmesi ve zaman zaman kanama şikâyetiyle başvurur.

Apse Neden Kendiliğinden Geçmez?

Perianal apse bir enfeksiyon odağıdır. Bazı hastalarda geçici olarak boşalır ve ağrı azalır; ancak içerideki kaynak devam ederse tekrar şişlik ve akıntı gelişebilir. Ateş, şiddetli ağrı, hızla büyüyen şişlik veya genel durum bozukluğu varsa acil değerlendirme gerekir.

Anal Fistül Neden Tekrarlar?

Fistülün iç ağzı kapanmamışsa, fistül yolu tam belirlenmemişse, kompleks dallanmalar varsa, Crohn hastalığı gibi altta yatan durumlar mevcutsa veya sfinkter kaslarını koruma gereği nedeniyle tedavi aşamalı yapılıyorsa nüks görülebilir. Bu nedenle her fistül aynı değildir; basit ve kompleks fistül ayrımı önemlidir.

MR Ne Zaman Gerekir?

Muayene çoğu zaman yol göstericidir. Ancak tekrarlayan, kompleks, yüksek yerleşimli, birden fazla dış ağzı olan veya daha önce ameliyat edilmiş fistüllerde pelvik MR önemli bilgiler verebilir. MR, fistül yolunun kaslarla ilişkisini ve apse odaklarını göstermeye yardımcı olur.

Seton Neden Takılır?

Seton, fistül yolunun kontrol altında tutulması ve drenajın devam etmesi için kullanılan bir yöntemdir. Özellikle sfinkter kaslarıyla ilişkili fistüllerde amaç enfeksiyonu kontrol etmek ve dışkı tutma fonksiyonunu koruyarak tedaviyi planlamaktır. Seton her hastada kalıcı çözüm değildir; bazen aşamalı tedavinin parçasıdır.

Tedavide Amaç Nedir?

İki ana hedef vardır: fistülü tedavi etmek ve dışkı-gaz tutma fonksiyonunu korumak. Bu nedenle fistülotomi, seton, ilerletme flebi, LIFT, lazer veya diğer yöntemler hasta özelinde değerlendirilir. Tek yöntem herkes için doğru değildir.

Sonuç

Tekrarlayan makatta akıntı, şişlik veya apse atakları ihmal edilmemelidir. Doğru tanı, fistül yolunun belirlenmesi ve sfinkter kaslarının korunması tedavi planının temelidir.