Makattan Kanama Neden Olur?
Hızlı özet
Makattan kanama (rektal kanama); büyük abdest sırasında veya sonrasında tuvalet kâğıdında, dışkıda ya da klozette kan görülmesi anlamına gelir. Hafif ve geçici nedenleri olabileceği gibi, dikkat gerektiren hastalıkların da belirtisi olabilir. Bu sayfa kanamanın olası nedenlerini, ne zaman hekime başvurulması gerektiğini ve değerlendirme sürecini sade bir dille anlatır.
Makattan kanama nedir?
Rektal kanama; anüs, rektum veya kalın bağırsağın daha üst bölümlerinden köken alabilir. Kanın rengi, miktarı, dışkıyla ilişkisi ve eşlik eden belirtiler kaynağın hangi bölgede olabileceğine ilişkin ön bilgi verir. Parlak kırmızı kan genellikle anüs veya rektuma yakın bölgeden, koyu kahverengi-siyah dışkı ise üst sindirim sistemine yakın bölgeden gelir. Her iki durum da hekim değerlendirmesi gerektirir.
Sık görülen nedenler
- Hemoroid (basur): Dışkılama sonrası tuvalet kâğıdında veya klozette parlak kırmızı kan en sık nedenidir.
- Anal fissür (makat çatlağı): Sert dışkıyla birlikte keskin ağrı ve az miktarda parlak kan görülebilir.
- Anal fistül ve anal apse: Akıntıya kan karışabilir; ağrı ve şişlik eşlik edebilir.
- Kolon polipleri: Genellikle ağrısız, aralıklı kanama ile fark edilebilir.
- Kolorektal kanser: İlerleyen yaşta, dışkılama alışkanlığında değişiklik ve kilo kaybıyla birlikte uyarı bulgusudur.
- İltihabi bağırsak hastalıkları (Crohn, ülseratif kolit): Kanlı-mukuslu ishal şeklinde olabilir.
- Divertikül hastalığı: Genellikle ani başlayan, ağrısız ve bol kanama yapabilir.
Ne zaman vakit kaybetmeden hekime başvurulmalı?
- Kanamanın bol veya tekrarlayıcı olması
- Halsizlik, baş dönmesi, çarpıntı eşlik etmesi
- Dışkı renginin koyu kahverengi-siyah ('katran' gibi) olması
- Dışkılama alışkanlığında değişiklik (ishal-kabızlık dönüşümleri)
- Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık
- Aile öyküsünde kolorektal kanser veya polip bulunması
- 50 yaş üzeri yeni başlayan kanama
Değerlendirme süreci nasıl ilerler?
Değerlendirme; ayrıntılı hasta öyküsü, fizik muayene, gerekli görüldüğünde anoskopi, rektoskopi veya kolonoskopi ile yapılır. Kanama kaynağının doğru tespiti, tedavi planının belirleyici adımıdır. Kolonoskopi; hem tanı koymak hem de uygun olgularda polip alımı gibi tedavi adımlarını aynı işlemde yapma imkânı sağlar.
İlgili hastalıklar
- Hemoroid (basur)
- Anal fissür (makat çatlağı)
- Kolon polipleri
- Kolorektal kanser
- Anal fistül
Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır
Buradaki içerik tanı veya tedavi önerisi değildir; kişiye özel değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikayetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Acil durumlarda 112 veya en yakın acil servis.