Makatta Akıntı ve Kötü Koku Neden Olur?
Hızlı özet
Kısa yanıt: Makatta tekrarlayan akıntı ve kötü kokunun sık nedenleri anal fistül, patlamış veya drene olmuş anal apse, kıl dönmesi (pilonidal sinüs), ileri evre hemoroide bağlı mukus ve dışkı sızıntısıdır (anal kirlenme). Akıntının nereden geldiği, rengi, sürekliliği ve ağrı ya da ateşin eşlik edip etmediği nedeni ayırt etmeye yardımcı olur; kesin tanı muayeneyle konur.
Olası nedenler
- Anal fistül: Anüs çevresinde küçük bir delikten devamlı veya aralıklı akıntı.
- Anal apse: Şişlik, ağrı ve patladığında irinli akıntı.
- Pilonidal sinüs (kıl dönmesi): Kuyruk sokumunda akıntı, kıllı yapı ve koku.
- Anal inkontinans / anal kirlenme: Dışkı veya mukus sızıntısı; iç çamaşırda lekelenme.
- İleri evre hemoroid: Mukus akıntısı ve anüs çevresinde tahriş.
- İltihabi bağırsak hastalıkları: Mukuslu-kanlı ishale eşlik eden akıntı.
Akıntının özellikleri neyi düşündürür?
- Anüsün birkaç santim yanındaki küçük bir delikten aralıklı sarı-irinli akıntı, arada şişip rahatlama: Anal fistülü düşündürür; çoğu zaman öncesinde bir apse atağı vardır.
- Kuyruk sokumunda, kalça arasında akıntı ve koku: Kıl dönmesi ile ilişkilidir; makatla bağlantısı genellikle yoktur.
- Berrak veya jöle kıvamında, iç çamaşırda lekelenme: Hemoroid sarkması veya mukus sızıntısında görülebilir.
- Kahverengi lekelenme, özellikle gün içinde: Anal kirlenme veya kontrol güçlüğüyle ilişkili olabilir.
- Mukuslu-kanlı ishalle birlikte akıntı: İltihabi bağırsak hastalığı açısından değerlendirme gerektirebilir.
Hangi muayene, neden yapılır?
Muayenede önce makat çevresine bakılarak dış ağız, kızarıklık veya şişlik aranır; ardından parmakla rektal muayene ve anoskopi ile anal kanal içi değerlendirilir. Basit bir fistül çoğunlukla bu muayeneyle tanınır. Fistül tekrarlıyorsa, birden fazla kanal veya derin apse şüphesi varsa ya da Crohn hastalığı düşünülüyorsa pelvik MR veya endoanal ultrason kanalın haritasını çıkarmak için istenebilir. İshal, kanama veya kilo kaybı eşlik ediyorsa kolonoskopi gündeme gelebilir.
Tedavi nasıl planlanır?
Tedavi, akıntıya yol açan nedene göre belirlenir. Anal fistül ve kıl dönmesi gibi durumlarda kalıcı sonuç için genellikle cerrahi değerlendirme gerekir; inkontinans veya cilt kaynaklı nedenlerde farklı bir plan izlenir. Uygun yaklaşım ancak muayene sonrası netleşir.
Ne zaman beklemeden değerlendirme gerekir?
- Akıntıya ateş, titreme ve giderek artan ağrılı şişlik eşlik ediyorsa (apse olasılığı)
- Şeker hastalığı veya bağışıklık baskılayıcı tedavi sırasında makat çevresinde ağrılı şişlik ve akıntı gelişirse
- İdrar yapmada güçlük veya genel durumda bozulma varsa
Planlı muayene önerilen durumlar
- Akıntı haftalardır tekrarlıyor veya aralıklarla geri geliyorsa
- İç çamaşırın sürekli lekelenmesi sosyal yaşamı etkiliyorsa
- Anüs çevresinde tahriş, kaşıntı veya deri yarası gelişiyorsa
- Daha önce apse drenajı veya fistül ameliyatı sonrası akıntı yeniden başladıysa
Bu sayfa yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır
Buradaki içerik tanı veya tedavi önerisi değildir; kişiye özel değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikayetleriniz sürüyorsa bir hekime başvurunuz. Acil durumlarda 112 veya en yakın acil servis.